Informatie voor Partijbesturen in Veendam

1. Algemene informatie 

Op 18 maart 2026 vinden in Nederland de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Om deel te kunnen nemen aan deze verkiezing moet u een aantal stappen doorlopen. Deze handleiding helpt u daarbij. Achtereenvolgens gaan we in op het registreren van de naam van uw partij (hoofdstuk 2); de kandidaatstellingsprocedure (hoofdstuk 3); het voeren van campagne (hoofdstuk 4); de verkiezingsdag en het tellen van de stemmen (hoofdstuk 5); de zetelverdeling en de benoeming van de leden van de raad (hoofdstuk 6).

1.2 Belangrijke data 

  • 22 december 2025: uiterlijke datum registreren aanduiding 
  • 19 januari 2026: uiterlijke datum betalen waarborgsom kandidaatstelling 
  • 19 januari t/m 2 februari 2026: afleggen ondersteuningsverklaringen 
  • 2 februari 2026: dag van de kandidaatstelling 3 februari 2026: onderzoek kandidatenlijsten 
  • 4-5 februari 2026: mogelijkheid tot het herstellen van verzuimen kandidatenlijsten 
  • 6 februari 2026: centraal stembureau beslist over geldigheid kandidatenlijsten en nummert ze 
  • 18 maart 2026: dag van de stemming 
  • 19 maart 2026: zitting gemeentelijk stembureau voor het vaststellen van de uitslag 
  • 26 maart 2026: centraal stembureau stelt de einduitslag op zijn vroegst acht dagen na de stemming vast
  • 31 maart 2026: raad in oude samenstelling neemt afscheid 
  • 1 april 2026: eerste raadsvergadering raad in nieuwe samenstelling 

1.3 Meer informatie 

Houd er rekening mee dat de inhoud van deze handleiding kan wijzigen door aanpassingen in wetgeving of aangepaste richtlijnen van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De meest recente versie van deze handleiding en meer informatie over de verkiezingen in Veendam is te vinden op veendam.nl/Verkiezingen. 

Heeft u vragen over de gemeenteraadsverkiezing, neem dan gerust contact op met het team verkiezingen van de gemeente Veendam, de Kiesraad of de griffie.  

Gemeente Veendam, Team verkiezingen:

Kiesraad:                                 

2. Registreren van een nieuwe politieke partij 

2.1 Lokale politieke partijen  

Nieuwe politieke partijen die onder een bepaalde naam (officieel heet dat een aanduiding) willen meedoen aan de gemeenteraadsverkiezing op 18 maart 2026, moeten zich uiterlijk op 22 december 2025 registreren bij het centraal stembureau van de gemeente Veendam. Dit staat in de Kieswet art. G 3 en Kieswet art.G 4.  

Let op: het centraal stembureau kijkt alleen naar de naam van de partij, niet naar het verkiezingsprogramma of de activiteiten. Wel wordt gecontroleerd of het echt om een politieke partij gaat. Dat gebeurt op basis van de statuten en/of wat de partij doet.

Wat heb je nodig:

Partijen kunnen voor de aankomende gemeenteraadsverkiezing een naam registreren met het volgende registratieformulier. Model G 1-1 Verzoek tot registratie van een aanduiding. De aanduiding wordt geregistreerd in een speciaal daartoe door het centraal stembureau bijgehouden register. Dit is de aanduiding waarmee u op de kandidatenlijst wordt vermeld. Dit kan zijn:   

  • De volledige naam van de groepering
  • De afkorting van de naam van de groepering
  • Combinatie van beide   

Verdere informatie kunt u vinden in de door de Kiesraad opgestelde Beleidsregel Schrijfwijze.

Registratie van een aanduiding is niet verplicht. Een politieke partij kan ook met een zogenoemde blanco lijst deelnemen aan de verkiezing. In dat geval staat er bij die partij alleen een nummer bovenaan de kandidatenlijst en op het stembiljet.  

2.2 Bestaande landelijke politieke partijen  

Landelijke politieke partijen die al geregistreerd zijn voor de verkiezingen van de Tweede Kamer of voor de verkiezing van Provinciale Staten hoeven zich niet opnieuw te registreren. Geregistreerde aanduidingen voor de verkiezingen van de Tweede Kamer of Provinciale Staten hebben in principe ‘doorwerking’ naar gemeenteraadsverkiezingen. Dit betekent dat deze aanduidingen niet opnieuw hoeven te worden geregistreerd in de verschillende gemeenten voor de gemeenteraadsverkiezing. Zie Kieswet art.G 4.

Hieronder vindt u de link met het overzicht van alle bij de Kiesraad voor de Tweede Kamer geregistreerde aanduidingen.

Register | Verkiezingen | Kiesraad.nl

Soms wil een partij van naam veranderen. De partij moet dan een schriftelijk wijzigingsverzoek indienen bij het centraal stembureau. Dit moeten ze op tijd doen, namelijk 42 dagen voor de dag van kandidaatstelling. Het centraal stembureau beoordeelt dat verzoek op dezelfde manier als een gewoon registratieverzoek. De partij hoeft echter geen waarborgsom te betalen.  

De Kieswet bevat geen bepalingen over de volgorde waarin de aanduidingen (partijnamen) moeten worden genoemd in een samenvoeging van aanduidingen. Het is mogelijk om bij de 

Gemeenteraadsverkiezing in 2026 de volgorde van de aanduidingen om te draaien. Dit heeft geen gevolgen voor de lijstnummering. Voor de lijstnummering telt het aantal stemmen dat bij de vorige Gemeenteraadsverkiezing op de gezamenlijke lijst is uitgebracht. De partij hoeft dus niet mee te loten. Het op lokaal niveau toevoegen van een plaatsnaam aan een landelijk geregistreerde aanduiding is geen verzoek tot wijziging, maar wordt beschouwd als een geheel nieuw verzoek tot registratie. Zie Kieswet art. G 3.

2.3 Tijdstip registratie

De laatste datum waarop een verzoek tot registratie ingediend kan worden is 22 december 2025. Verzoeken die later worden ingediend blijven, voor de verkiezingen op 18 maart 2026, buiten beschouwing.

2.4 Beoordelingscriteria verzoek tot registratie van een aanduiding  

Voor de gemeenteraadsverkiezing is een centraal stembureau ingesteld. De burgemeester is voorzitter van het centraal stembureau. De plaatsvervangend voorzitter en de andere leden worden door het college van B&W benoemd. De centraal stembureauleden worden voor 4 jaar benoemd. Het centraal stembureau beoordeelt de verzoeken. Een verzoek kan worden afgewezen in de volgende gevallen Zie Kieswet art. G 3.:  

  1. De aanduiding strijdig is met de openbare orde;
  2. De aanduiding geheel of in hoofdzaak overeenstemt met een reeds op de voet van dit artikel of de Kieswet art. G 1, onderscheidenlijk Kieswet art. G 2, geregistreerde aanduiding van een andere politieke groepering, of met een aanduiding waarvoor reeds eerder op grond van dit artikel een registratieverzoek is ontvangen, en daardoor verwarring te duchten is;
  3. De aanduiding anderszins misleidend is voor de kiezers;
  4. De aanduiding meer dan 35 letters of andere tekens bevat;
  5. De aanduiding geheel of in hoofdzaak overeenstemt met die van een rechtspersoon die bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak verboden is verklaard en deswege is ontbonden;
  6. Het verzoek op dezelfde dag bij het centraal stembureau is ingekomen als een ander verzoek, strekkende tot inschrijving van een geheel of in hoofdzaak gelijkluidende aanduiding, tenzij dat andere verzoek reeds op een der onder a tot en met e genoemde gronden moet worden afgewezen;

2.5 Overzicht van de te overleggen stukken bij registratie  

Een politieke partij moet een vereniging zijn met volledige rechtsbevoegdheid (een stichting is niet toegestaan).   

Als bewijs hiervan moet bij het verzoek om registratie worden overlegd:   

  • Notariële akte (kopie) waarin de statuten van de politieke groepering zijn vastgelegd en waaruit blijkt dat op enige wijze politieke activiteiten worden ontplooid;   
  • Betalingsbewijs van de waarborgsom van € 112,50,-. Zie ook 1.6 ‘waarborgsom registratie’;   
  • Verklaring aanwijzing gemachtigde en plaatsvervangend gemachtigde voor gebruik geregistreerde aanduidingen.  

Gemachtigden: Als een partij een verzoek doet om een partijnaam te registreren, moet ze twee personen (gemachtigden) aanwijzen die bepalen boven welke kandidatenlijst de partijnaam gebruikt mag worden. Deze aanwijzing maakt onderdeel uit van het vastgestelde model G 1-1 (Model G 1-1 Verzoek tot registratie van een aanduiding). Op de dag van kandidaatstelling  leveren partijen hun kandidatenlijsten in bij het centraal stembureau. De inleveraars moeten dan toestemming hebben van één van deze twee gemachtigden om de naam boven de lijst te zetten (Model H 3-1 Machtiging om aanduiding boven kandidatenlijst te plaatsen).

Voor meer informatie zie 'Registreren naam partij' op de website van de Kiesraad. 

2.6 Waarborgsom registratie  

Voor registratie van een nieuwe aanduiding van een politieke partij moet een waarborgsom worden betaald van € 112,50,- Dit bedrag betaalt u bij afdeling burgerzaken van de gemeente Veendam. 

Als er betaald is ontvangt u een bewijs van betaling. Dit is één van de stukken die u dient te overleggen voor de registratie. U krijgt de waarborgsom terug als uw partij bij de eerstvolgende verkiezingen een geldige kandidatenlijst inlevert. De waarborgsom wordt teruggestort op het door u opgegeven rekeningnummer. 

3. Kandidaatstelling  

3.1 Wanneer is de dag van de kandidaatstelling?  

Maandag 2 februari 2026 is de dag van kandidaatstelling voor de gemeenteraadsverkiezing. 

3.4 (Voorinlevering) kandidaatstelling  

Voorcontrole/voorinlevering

Om op de dag van kandidaatstelling (maandag 2 februari) alles zo soepel mogelijk te laten verlopen, biedt het centraal stembureau de mogelijkheid om tussen 12 en 29 januari 2026 al je documenten te laten controleren. Dit gebeurt op afspraak. Door de voorcontrole voorkomt u dat er foute documenten worden ingeleverd op de dag van kandidaatstelling. Voor een afspraak, zowel voor de voorcontrole als voor het officieel inleveren, kunt u contact opnemen via e-mail verkiezingen@veendam.nl.

Inleveren kandidatenlijst

Op de dag van kandidaatstelling, maandag 2 februari 2026, moeten alle partijen tussen 09.00 en 17.00 uur naar het centraal stembureau (Jan Salwaweg 1) om de kandidatenlijst en andere documenten persoonlijk in te leveren. 

Dit gebeurt op afspraak.

De lijstinleveraar levert dan de kandidatenlijst, de bijlagen en de USB-stick met zip-bestand in. De kandidatenlijst met bijlagen doe je in de inlevermap die beschikbaar is gesteld door het centraal stembureau. Degene die het formulier inlevert, moet stemrecht hebben en in de gemeente Veendam wonen om mee te mogen doen aan de gemeenteraadsverkiezing op 18 maart 2026. 

Voor een afspraak, zowel voor de voorcontrole als voor het officieel inleveren, kunt u contact opnemen via e-mail verkiezingen@veendam.nl. Bij niet tijdig inleveren van de kandidatenlijst kan de partij niet meedoen aan de verkiezingen. 

Wat zijn (herstelbare) verzuimen? 

Op de dag van de kandidaatstelling leveren partijen hun kandidatenlijsten in bij het centraal stembureau. Als er bij de beoordeling van de kandidatenlijsten verzuimen blijken - er ontbreken bijvoorbeeld stukken - dan stelt het centraal stembureau de inleveraar van de lijst hiervan op de hoogte. Hij of zij kan dan binnen twee dagen de verzuimen herstellen door de ontbrekende of onvolledige stukken aan te vullen bij het centraal stembureau. 

Een overzicht van stukken die kunnen ontbreken bij de kandidaatstelling: 

  1. Er zijn niet genoeg ondersteuningsverklaringen ingeleverd. Of op de ondersteuningsverklaringen zijn de kandidaten niet op dezelfde wijze en in dezelfde volgorde vermeld als op de kandidatenlijst, of de ondersteuningsverklaring is niet afgelegd door personen die binnen de kieskring wonen waarvoor die lijst geldt, of de kiezer staat niet in de gemeente geregistreerd, of de kiezer heeft meerdere ondersteuningsverklaringen ondertekend. 
  2. Een kandidaat die niet in het gebied woont waarvoor de verkiezing wordt gehouden, heeft geen verklaring van voorgenomen vestiging overgelegd. 
  3. De kandidaat is niet op de voorgeschreven manier vermeld zoals in artikel H 2 van het Kiesbesluit. 
  4. De kandidaat heeft geen instemmingsverklaring ingeleverd. 
  5. Een kandidaat die buiten Nederland woont heeft geen gemachtigde aangewezen op de instemmingsverklaring. 
  6. De waarborgsom is nog niet betaald en/of het bewijs van betaling van de waarborgsom ontbreekt. 
  7. De lijst is niet persoonlijk ingeleverd door een kiezer die mag deelnemen aan de verkiezing. 
  8. De inleveraar heeft zich niet gelegitimeerd bij het inleveren. 
  9. De machtiging tot het plaatsen van de partijnaam van een politieke partij boven een kandidatenlijst of de machtiging tot het plaatsen van een aanduiding, gevormd door samenvoeging van de aanduidingen van politieke groeperingen of afkortingen daarvan, boven een kandidatenlijst, ontbreekt. 

3.5 Nummering kandidatenlijsten

Het centraal stembureau nummert alle ingeleverde kandidatenlijsten. De nummering van de geldige kandidatenlijsten gebeurt in een openbare zitting. Zie Kieswet art. I 12 en Kieswet art. I 15.  Eerst worden de lijsten genummerd van partijen die al bij de vorige Gemeenteraadsverkiezing één of meer zetels hebben behaald. Het aantal stemmen dat de partijen bij de vorige verkiezing hebben behaald, bepaalt de volgorde van toekenning van de nummers. De partij die het grootste aantal stemmen heeft behaald, krijgt nummer 1, enz. Zie Kieswet art. I 14.  

Daarna wijst het centraal stembureau aan nieuwe partijen (indien nodig) een nummer toe. Dit gebeurt via loting. Bij de nummering gelden een lijstengroep en een stel gelijkluidende lijsten als één lijst. Zie Kieswet art. I 13.  

3.6 Verklaring van instemming

Van iedere kandidaat die voorkomt op de kandidatenlijst moet een schriftelijke verklaring worden overlegd dat hij/zij instemt met de kandidaatstelling op de betreffende lijst. Deze verklaring kan achteraf niet worden ingetrokken. De kandidaten op deze verklaring worden in dezelfde volgorde overgenomen als op de kandidatenlijst. Alle kandidaten dienen een kopie van een geldig legitimatiebewijs te overleggen. Ontbreekt een geldig legitimatiebewijs dan wordt de kandidatuur door het centraal stembureau definitief geschrapt. Vermelding van het adres is op dit formulier verplicht. Dit formulier Model H 9 hoeft overigens naderhand niet ter inzage worden gelegd, dus de adressen van alle kandidaten worden niet langs deze weg openbaar.  

3.7 Verklaring van ondersteuning

Een ondersteuningsverklaring is een schriftelijke verklaring van een kiesgerechtigde die verkiezingsdeelname van een partij ondersteunt. De kiesgerechtigde vult hiervoor een formulier in op het gemeentehuis en toont zijn identiteitsbewijs aan een door de burgemeester aangewezen ambtenaar. Het afleggen van ondersteuningsverklaringen kan binnen veertien dagen voor de kandidaatstelling tot op de dag van kandidaatstelling zelf.  

Let op! Bij gemeenteraadsverkiezingen vormt elke gemeente een kieskring. 

Wanneer zijn ondersteuningsverklaringen nodig? 

Partijen moeten op de dag van kandidaatstelling ondersteuningsverklaringen inleveren als zij: 

  • Voor het eerst deelnemen aan de verkiezing, of 
  • Bij de vorige gemeenteraadsverkiezing geen zetel(s) hebben behaald, of 
  • Als ze deelnemen met een blanco lijst (zonder geregistreerde aanduiding). 

Ondersteuningsverklaringen kunnen alleen worden afgelegd door: 

  • Personen die in Veendam als kiezer zijn geregistreerd. 
  • Ook personen die op een lijst als kandidaat staan, mogen een ondersteuningsverklaring tekenen, op voorwaarde dat zij in de betreffende gemeente als kiezer zijn geregistreerd. 
  • Het is niet toegestaan meer dan één ondersteuningsverklaring per persoon te tekenen. Een ondersteuningsverklaring kan niet worden ingetrokken. Zie Kieswet art. H 4. 

Alle nieuwe partijen die mee willen doen aan de gemeenteraadsverkiezing in Veendam moeten ten minste 20 schriftelijke verklaringen van kiezers overleggen waaruit blijkt dat zij de lijst ondersteunen. De kiezer is verplicht deze verklaring in persoon in zijn woongemeente (staat ingeschreven in de BRP) af te leggen en moet zich legitimeren.

3.8 Overzicht van de te overleggen stukken bij de kandidaatstelling  

  • Kandidatenlijst Model H 1 
  • Instemmingsverklaring Model H 9 
  • Kopie geldig identiteitsbewijs van de kandidaten (met vermelding BSN-nummer) 
  • Verklaring van de gemachtigde van een politieke partij waarin de bevoegdheid wordt verleend aan de inleveraar om boven deze lijst de aanduiding van de groepering te plaatsen zoals deze geregistreerd is Model H 3-1. Voor de landelijke groeperingen vindt u een overzicht op de website van de Kiesraad; 
  • Kopie van een geldig identiteitsbewijs van de inleveraar;  
  • Indien van toepassing een verklaring van de gemachtigden (van meerdere groeperingen); dat de inleveraar bevoegd is om aanduidingen samen te voegen Model H 3-2; 
  • Indien van toepassing minimaal 20 ondersteuningsverklaringen Model H 4 ;  
  • Indien van toepassing een bewijs van betaling van de waarborgsom voor de kandidaatstelling Model H 12.  

3.9 Waarborgsom kandidaatstelling  

De waarborgsom van € 225,00 voor de kandidaatstelling. De waarborgsom maakt u over op rekeningnummer NL64BNGH0285008676 t.n.v. gemeente Veendam, onder vermelding van: ‘waarborgsom kandidaatstelling (naam van de politieke partij)’ 

Betaling van een waarborgsom is niet van toepassing bij: 

  • Politieke partijen die al zitting hebben in de gemeenteraad 
  • Samenvoegingen van aanduidingen waarbij aan ten minste één van de partijen bij de vorige gemeenteraadsverkiezing een zetel is toegekend 
  • Fusies van partijen waarbij alle afzonderlijke partijen een zetel is toegekend bij de vorige verkiezing 
  • Samenvoegingen van aanduidingen waaraan een zetel is toegekend bij de vorige verkiezing Zie Kieswet art. H 4. 

 Als het bedrag op de rekening staat, ontvangt u een bewijs van betaling. Dit is één van de stukken die u dient te overleggen voor de kandidaatstelling.  

De waarborgsom wordt niet teruggestort als het aantal stemmen lager is dan 75% van de kiesdeler en aan de desbetreffende partij geen zetel is toegewezen. Ook krijgen partijen de waarborgsom niet terug als zij geen geldige kandidatenlijst inleveren. 

4. Dag van de Verkiezing  

Op woensdag 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Op deze dag kan de kiezer op één van de stembureaus binnen de gemeente Veendam zijn/haar stem uitbrengen.  

5. Definitieve uitslag en zetelverdeling  

Het centraal stembureau ontvangt het proces-verbaal van het gemeentelijk stembureau en stelt zo snel mogelijk maar niet eerder dan de achtste dag na de stemming (26 maart) de einduitslag vast van de gemeenteraadsverkiezing. Dit gebeurt in een openbare zitting die zal plaatsvinden in de Raadszaal. De datum en tijd van deze zitting worden nog nader bekend gemaakt. In deze zitting wordt ook de zetelverdeling bekend gemaakt. Het aantal zetels van een gemeenteraad is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. De gemeente Veendam heeft ruim 27.000 inwoners wat betekent dat de nieuwe gemeenteraad na de gemeenteraadsverkiezing uit 21 leden zal bestaan. Na de eerste toedeling van de 'volle' zetels aan de groeperingen zullen de restzetels verdeeld worden volgens het 'systeem van de grootste gemiddelden’, zie Kieswet P 7. Voor meer informatie over de zetelverdeling kunt u de website van de Kiesraad raadplegen: Zetelverdeling over partijen.

6. Extra informatie  

6.1 Niet openbare zitting centraal stembureau (3 februari 2026): 

Op 3 februari 2026, de dag na de dag van kandidaatstelling, onderzoekt het centraal stembureau in een niet-openbare zitting de geldigheid van de kandidatenlijsten, de daarop voorkomende kandidaten en de geplaatste partijnaam (‘aanduiding’). Zie Kieswet art. I 1  en art. I 2. Als er bij het onderzoek naar de ingeleverde kandidatenlijsten verzuimen blijken - er ontbreken bijvoorbeeld stukken - dan stelt het centraal stembureau de inleveraar van de kandidatenlijst hiervan op de hoogte. Hij of zij kan dan binnen 2 dagen de verzuimen herstellen (4 en 5 februari 2026) door de ontbrekende of onvolledige stukken aan te vullen bij het centraal stembureau in Veendam. Direct na de zitting op 6 februari 2026 legt het centraal stembureau de kandidatenlijsten ter inzage. Zie Kieswet art. I 3. De ingeleverde kandidatenlijsten en ondersteuningsverklaringen liggen ter inzage tot de dag nadat onherroepelijk is beslist over de geldigheid van de ingeleverde lijsten. Zie Kieswet art. I 19 .  

6.2 Herstel verzuimen kandidaatstelling (4 en 5 februari 2026)   

Als er bij beoordeling van de lijsten stukken ontbreken, of er zijn andere ‘verzuimen’, dan laat het centraal stembureau dit weten aan de inleveraar van de lijst. Hij of zij kan dan binnen twee dagen de verzuimen herstellen door de ontbrekende of onvolledige stukken aan te vullen. Zie Kieswet art. I 2. 

6.3 Openbare zitting centraal stembureau (6 februari 2026):  

In een openbare zitting maakt het centraal stembureau haar beslissing bekend over de geldigheid van de kandidatenlijsten en de daarop voorkomende kandidaten. Zie Kieswet art. I 4. Ook worden in deze zitting de geldige lijsten genummerd. Van de zitting voor het vaststellen van de geldigheid en nummering van kandidatenlijsten maakt het centraal stembureau een proces-verbaal op en legt dit ter inzage.  

6.4 Nummering kandidatenlijsten  

Eerst worden de lijsten genummerd van partijen die bij de verkiezing in 2022 één of meer zetels hebben behaald. Het aantal stemmen dat de groeperingen bij die verkiezing hebben behaald, bepaalt de volgorde van toekenning van de nummers. De partij die het grootste aantal stemmen heeft behaald, krijgt nummer 1, enz. Zie Kieswet art. I 14 . 

6.5 Aanleveren digitale poster    

De gemeente Veendam laat de verkiezingsborden voor de posters van politieke partijen vooraf drukken. Stuur de verkiezingsposters van deelnemende partijen aan de gemeenteraadsverkiezing uiterlijk 10 februari 2026 naar info@staalcommuniceert.nl.

Aanleverspecificaties:

  • Aanlevering in een PDF drukbestand
  • Afmeting bestand is een staande A0 of A1
  • (ingesloten) beeld(-en) zijn minimaal 250 dpi

6.8 Onderzoek geloofsbrieven

Het onderzoek geloofsbrieven gebeurt tijdens de laatste raadsvergadering in de oude samenstelling. Hiervoor stelt de raad tijdens deze vergadering een commissie voor het onderzoek van de geloofsbrieven in. Deze commissie onderzoekt in een zogeheten geloofsbrievenonderzoek of de benoemde aan de vereisten voor de functie voldoet. Ook onderzoekt de commissie of deze persoon geen onverenigbare nevenfuncties vervult die niet met het lidmaatschap samengaan. Zie Kieswet art. V 4.