Iemand anders voor u laten stemmen.

Het kan gebeuren dat u zelf echt niet kunt stemmen. Bijvoorbeeld omdat u ziek bent of op vakantie bent. Dan mag u iemand anders vragen om voor u te stemmen. Dit heet machtigen.

U kunt op twee manieren iemand vragen om voor u te stemmen:

  1. Met een stempas (dat heet: onderhandse volmacht).
  2. Met een formulier (dat heet: schriftelijke volmacht). 

Lees hieronder hoe het werkt. 

Let op: U mag alleen zelf iemand anders vragen om voor u te stemmen. Andere mensen mogen dus niet aan u vragen of zij voor u mogen stemmen. En u mag ook niet aan andere mensen vragen of u voor ze mag stemmen. Dat is strafbaar.

1. Met een stempas (onderhandse volmacht) 

  • U kunt een andere kiezer toestemming geven om voor u te stemmen als u zelf niet kunt stemmen. Bijvoorbeeld als u ziek bent op de dag van de verkiezing.
  • Dat kan op de achterkant van de stempas. 
  • U kiest zelf wie u toestemming geeft. 
  • U kunt op de achterkant van uw stempas alleen toestemming geven aan een andere kiezer die:
    • zelf ook mag stemmen (kiesgerechtigd is);
    • tegelijk stemt voor u én voor zichzelf;
    • in dezelfde gemeente woont als u.

Zo werkt het:

  • Vul samen met de andere kiezer de achterkant van uw stempas in.
  • Zeg tegen de andere kiezer op welke partij en kandidaat u wilt stemmen. 
  • Geef uw ingevulde stempas mee aan de andere kiezer die voor u gaat stemmen. De kiezer moet deze stem tegelijkertijd uitbrengen met de eigen stem.
  • Geef een kopie van uw identiteitsbewijs mee. Een duidelijke foto van uw identiteitsbewijs vanaf een telefoon of tablet mag ook. 

De andere kiezer laat in het stemlokaal zien:

  • uw ingevulde stempas;
  • de kopie of foto van uw identiteitsbewijs; 
  • een eigen identiteitsbewijs en eigen stempas.

Let op: iemand mag voor maximaal 2 andere personen stemmen

2. U kunt ook iemand anders vragen om voor u te stemmen met een formulier. Dat heet een schriftelijke volmacht.

Wanneer gebruikt u het formulier?

  • Als u op de dag van de verkiezing niet in uw gemeente bent. Bijvoorbeeld door vakantie of werk in het buitenland.
  • Als u geen kopie van uw identiteitsbewijs kunt meegeven aan de kiezer die voor u gaat stemmen. Bijvoorbeeld omdat uw identiteitsbewijs te oud is of omdat u uw identiteitsbewijs kwijt bent.

U kunt een schriftelijke volmacht op de volgende manieren aanvragen:

Stemt u voor een andere kiezer? Dit zijn belangrijke regels. 

  • zelf ook mag stemmen (kiesgerechtigd is);
  • tegelijk stemt voor u én voor zichzelf.
  • De kiezer moet het zelf aan u vragen. mag dus niet aan andere kiezers aanbieden om voor hen te stemmen. Dat is strafbaar.
  • U mag voor maximaal 2 andere kiezers stemmen.
  • U stemt tegelijk voor die andere kiezer en voor uzelf. U en de andere kiezer moeten dus in dezelfde gemeente wonen.
  • De kiezer vertelt zelf op welke partij en op welke kandidaat u voor de kiezer moet stemmen.
  • Let op: het ronselen van volmachten is strafbaar
    • Het is strafbaar om kiezers te vragen hun stempas te ondertekenen en aan u te geven.
    • Ook iemand dwingen of omkopen om een machtiging te geven is strafbaar.
    • Denkt u dat iemand dit doet? Meld dit dan bij de politie.

Een veilige kopie maken van uw identiteitsbewijs

U mag een foto van uw identiteitsbewijs (met uw telefoon of tablet) maken en die meegeven aan of opsturen naar de kiezer die voor u gaat stemmen. Maar u kunt ook de KopieID-app van de Rijksoverheid gebruiken. Deze app helpt u om veilig een kopie te maken van uw identiteitsbewijs. 

U kunt dan:

  • uw foto onzichtbaar maken;
  • uw burgerservicenummer (BSN) onleesbaar maken;
  • een watermerk toevoegen met de datum en het doel van de kopie.

Let op: Kijk goed waar uw BSN staat. Dat kan ook onderaan uw document staan, in een strook met cijfers en letters. Maak op alle plekken het BSN onleesbaar.

Deze gegevens moet u wél laten staan:

  • uw naam
  • geboortedatum
  • handtekening
  • 'geldig tot’-datum van uw document

KopieID-app downloaden

De app is gratis. Download de KopieID-app in de Apple App Store of Google Play Store. De app is van de Rijksoverheid. Uitleg hoe u de app downloadt en hoe de app werkt staat hier.  

Kunt u geen handtekening zetten?

Wilt u iemand toestemming geven om voor u te stemmen, maar kunt u niet zelf een handtekening zetten? Dan mag u toch iemand anders laten stemmen.

Dat kan alleen als op uw identiteitsbewijs staat:

‘niet in staat tot tekenen’. In dat geval hoeft u op de stempas of het formulier niet uw handtekening te zetten. De gemeente of het stemlokaal controleert of dit echt op uw ID-bewijs staat.