Bijstandsuitkering
Heeft u geen werk en niet genoeg geld om van te leven? Heeft u ook geen uitkering? Dan heeft u misschien recht op een bijstandsuitkering. De bijstandsuitkering vult uw inkomen aan. Ondertussen laat u zien dat u alles doet om zo snel mogelijk weer een baan te vinden.
Kostendelersnorm
We kijken bij uw aanvraag voor een bijstandsuitkering niet alleen naar het inkomen en vermogen. Ook het aantal personen in uw huishouden telt mee voor de hoogte van de bijstandsuitkering. Woont u met meer volwassenen in huis? Dan kunt u kosten delen. U krijgt dan een lagere bijstandsuitkering. Dit heet de kostendelersnorm.
Vanaf 1 januari 2023 geldt de kostendelersnorm niet voor medebewoners, waaronder ook kinderen tot 27 jaar die bij u inwonen. Studenten en onderhuurders vallen ook niet onder de kostendelersnorm.
Voorbeeld kostendelersnorm vanaf 1 januari 2023
In het volgende voorbeeld gaat het om een jongvolwassene (leeftijd: 24 jaar) die bij zijn ouders woont (leeftijd: beide 49 jaar) inwoont. Alle drie hebben ze recht op de algemene bijstandsuitkering.
Voor het recht op de bijstandsuitkering en de hoogte van de bijstandsuitkering geldt het volgende:
- De jongvolwassene is geen kostendeler voor de bijstandsuitkering van zijn ouders.
- De ouders hebben recht op de normale gehuwdennorm.
- De kostendelersnorm is wel van toepassing voor de bijstandsuitkering van de jongvolwassene. Want de jongvolwassene heeft kostendelende medebewoners die ouder zijn dan 27 jaar, namelijk de ouders.
- De jongvolwassene heeft in dit geval recht op de kostendelersnorm ter hoogte van 43,33% van de gehuwdennorm.
Voorwaarden
De voorwaarden zijn onder andere:
- U bent 18 jaar of ouder.
- U woont in de gemeente Veendam.
- U mag volgens de wet in Nederland wonen. Dat betekent dat u Nederlander bent of dat u komt uit een EU-land, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen of Zwitserland, of u heeft een verblijfsvergunning. Als u nog procedeert over de verlenging van uw verblijfsvergunning, heeft u misschien ook nog recht op bijstand.
- Uw inkomen en eigen vermogen, zoals uw huis, auto en spaargeld, liggen onder de bijstandsgrens of vermogensgrens. Heeft u een partner? Dan telt zijn of haar inkomen en eigen vermogen mee. Ook het vermogen van thuiswonende kinderen telt mee. Let op, we controleren het vermogen. Dit heet de vermogenstoets.
- U heeft geen recht op een andere uitkering. En uw partner ook niet.
- U kent de Nederlandse taal goed. Of u kunt laten zien dat u deze aan het leren bent.
- U zit niet in de gevangenis.
- U doet uw best om werk te vinden en maakt gebruik van de hulp van de gemeente.
Let op: Als u tussen de 18 en 27 jaar oud bent, zijn er andere regels. U vraagt de uitkering ook bij ons aan. Maar u moet eerst 4 weken naar werk zoeken, of kijken of u een opleiding kunt doen. Dit heet de zoekperiode. Meer informatie over de regels en de zoekperiode staan op de pagina Bijstandsuitkering voor jongeren.
Bijzonderheden
Meer weten?
De Rijksoverheid geeft ook informatie over de bijstand:
- Veelgestelde vragen aan de Rijksoverheid over de bijstand.
- De hoogte van de bijstand in een tabel van de Rijksoverheid
- Informatie van de Rijksoverheid over de kostendelersnorm
- De Rijksoverheid over uw rechten en plichten als u een Bijstandsuitkering krijgt.
Termijn
Aanpak
Vraag de bijstandsuitkering aan via de website www.werk.nl van het UWV. Het UWV stuurt uw aanvraag door naar de gemeente. Heeft u een partner of echtgenoot waarmee u samenwoont? Dan vraagt u de bijstandsuitkering samen aan. Dit gaat zo:
Verzamel eerst alle gegevens die u nodig heeft bij de aanvraag. Dit zijn gegevens van uzelf en uw huisgenoten:
- Naam, geboortedatum, BSN, nationaliteit en (als dat nodig is) verblijfsvergunning
- Financiële gegevens zoals:
- inkomen, bijvoorbeeld loon, alimentatie of belastingteruggave
- vermogen, zoals spaargeld, een eigen huis of beleggingen
- schulden
- hoeveel u betaalt aan hypotheek of huur
- uw bankrekening of bankrekeningen
- Begin- en einddatum van uw laatste baan
- Bewijs van stopzetten studiefinanciering van DUO
Doe de aanvraag online met uw DigiD. Kunt u de aanvraag niet zelf doen? U mag iemand machtigen.
Bijstandsuitkering aanvragen via werk.nl
Aanvraag bijstand na kortdurend werk
Bent u aan het werk gegaan, maar moet u binnen 6 maanden opnieuw een bijstandsuitkering aanvragen? Dan kunt u misschien rechtstreeks bij de gemeente deze uitkering aanvragen. Omdat u al eerder een uitkering van ons heeft ontvangen, hoeft u een aantal gegevens niet opnieuw in te leveren.
Voor het aanvragen van bijstand na kortdurend werk gelden wel een aantal voorwaarden:
- U bent 27 jaar of ouder;
- Het mag niet langer dan 6 maanden geleden zijn dat u van de gemeente Veendam een uitkering ontving;
- De uitkering is gestopt omdat u aan het werk bent gegaan en er is geen sprake van het schenden van de inlichtingenplicht;
- De woonsituatie en gezinssituatie is niet veranderd
Denkt u dat u aan de voorwaarden voldoet? Neem dan contact op met team inkomen. Zij kijken met u mee. Voldoet u inderdaad aan de voorwaarden? Dan ontvangt u van hen het aanvraagformulier.
Voldoet u niet aan de voorwaarden? Dan kunt u een nieuwe aanvraag indienen via werk.nl. Hoe dit werkt wordt uitgelegd bij het kopje Aanpak op deze pagina.
Wijzigingen doorgeven
Heeft u een bijstandsuitkering? Geef wijzigingen dan binnen 5 werkdagen aan ons door. Wijzigingen kunnen zijn dat er iemand bij u komt inwonen of dat u of een medebewoner gaat verhuizen. Ook als u aan het werk of met vakantie gaat, moet u dat melden.
Op de pagina Wijzigingen doorgeven uitkering vindt u meer informatie over welke wijzigingen u moet doorgeven. Hier kunt u ook digitaal een wijziging doorgeven.
Bezwaar & beroep
Bent u het niet eens met de beslissing? U kunt bezwaar maken bij de gemeente. Doe dit binnen 6 weken nadat u de beslissing heeft ontvangen. Als u het daarna niet eens bent met de beslissing op uw bezwaarschrift, kunt u in beroep gaan. Dit doet u bij de rechtbank.
De Participatiewet is een wet voor:
- iedereen met een bijstandsuitkering
- voor iedereen die kan werken, maar daar hulp bij nodig heeft.
Het doel is dat u een baan vindt bij een gewone werkgever. Ook als u een beperking heeft.
Hoe werkt het?
Als u zich bij ons meldt voor een uitkering, kijken we samen met u naar wat u wel kan. U bent zelf verantwoordelijk voor het vinden van werk. Wij helpen alleen mensen die het moeilijk om zelf een baan te vinden. We begeleiden deze mensen wanneer dit nodig is. Bijvoorbeeld als iemand door een handicap geen volledige baan aankan. Kunt u wel werken, maar lukt het u niet om een baan te vinden? Dan helpen wij u met het zoeken naar werk.
Er zijn verschillende mogelijkheden. Bijvoorbeeld:
- U kunt een sollicitatietraining of een werkstage doen.
- Een werkgever kan gebruik maken van een subsidie voor een aanvulling in de loonkosten.
Uiteindelijk gaat het erom dat u werk kunt doen dat past bij wat u kunt doen én bij de vraag van de arbeidsmarkt.
De Participatiewet verving in 2015 de Wet werk en bijstand (Wwb), Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Wajong.
Als u tussen de 18 en 27 jaar oud bent, zijn er andere regels. U vraagt de uitkering ook via Werk.nl aan. Maar u moet eerst 4 weken naar werk zoeken of kijken of u een opleiding kunt doen. Dit heet de zoekperiode. Kijk op Bijstandsuitkering voor jongeren voor meer informatie.
Bij een afspraak op het gemeentehuis of aanvraag van (bijzondere) bijstand moet u uzelf identificeren. Dit kon altijd alleen met een geldig paspoort of een geldig identiteitskaart. Vanaf 1 januari 2026 mag dit ook met een geldig Nederlands of Europees rijbewijs.
Heeft u een vreemdelingendocument? Dan moet u zich hiermee identificeren. Dit verandert niet.
Dit mag. Vraag wel eerst om toestemming. Doe dit 4 weken van tevoren. U mag 4 weken per jaar op vakantie. Dat zijn 28 vakantiedagen per jaar inclusief weekenden.
Heeft u de of AOW-leeftijd bent u ouder? Dan mag u 13 weken per jaar op vakantie. Dit zijn 91 dagen.
De uitbetalingsdata van de bijstandsuitkering, de IOAW, IOAZ en de Bbz kunt u vinden op de pagina Uitbetaling uitkeringen.
Als u bijstand aanvraagt, moet u een tijdje wachten op de beslissing. Heeft u te weinig geld om van te leven? Na 4 weken kunt u een voorschot krijgen. Hebben we een besluit genomen en krijgt u een bijstandsuitkering? Dan verrekenen we het voorschot met de uitkering. Als u geen bijstandsuitkering krijgt, moet u het bedrag van het voorschot terugbetalen.
Komt u nieuw in onze gemeente wonen? En had u in de gemeente waar u eerst woonde een uitkering? Uw uitkering loopt niet automatisch door. U kunt via werk.nl een nieuwe uitkering aanvragen.
Een gift is iets dat u krijgt en wat u vrij kunt besteden, zonder dat u er iets voor hoeft te doen. Denk daarbij aan geld, een tas boodschappen of een rekening die iemand anders voor u betaalt. Het zijn kostenbesparende bijdragen.
Als u een uitkering heeft dan mag u giften aannemen. Maar hiervoor geldt wel een maximum bedrag. Voor het jaar 2026 is dit bedrag maximaal € 1.200,00. Dit bedrag geldt niet alleen voor u maar voor alle gezinsleden (huishouden). Het bedrag kan jaarlijks wijzigen.
U moet wel giften via het wijzigingsformulier doorgeven als:
- Uw huishouden meer dan € 1.200,00 per kalenderjaar ontvangt.
- Als uw huishouden meer dan € 500,00 in een keer of in totaal ontvangt.
U hoeft geen giften door te geven als:
- Uw huishouden minder dan € 1.200,00 per kalenderjaar ontvangt
- Houd zelf bij welke giften u heeft gekregen. Via Ontvangst giften in een kalenderjaar vindt u een overzicht die u als hulpmiddel kunt gebruiken om giften bij te houden
Twijfelt u of iets een gift is? En of u dit moet doorgeven?
Neem dan contact op met team zelfstandigen. Zij helpen u graag. Net als u willen wij voorkomen dat u geld aan ons moet terugbetalen.
Hieronder staan een aantal voorbeelden van dingen die u wel en niet als gift kan zien.
| Wel giften (voorbeelden) | Geen gift: dus doorgeven |
|---|---|
| Een tas met boodschappen | Het winnen van een prijs in de loterij |
| Geld om cadeaus voor uw kinderen te kopen | Partner- of kinderalimentatie |
| Geld om u te helpen om een privé-rekening te betalen | Een erfenis, crypto en andere digitale valuta |
| Een koelkast, wasmachine of fiets | Een vrijwilligersvergoeding |
| Geld om boodschappen van te doen | Geld dat u krijgt voor werk, klusjes of een andere dienst |
| Een oude TV van een kennis die zelf een nieuwe heeft gekocht | Een schadevergoeding |
Wat als de giften samen hoger zijn dan € 1.200,00?
Dan moet u dit aan ons doorgeven. Het valt namelijk onder de inlichtingenplicht. Wij kijken dan waarvoor u die giften gekregen hebt. Daarna beoordelen we of deze gift kan worden vrijgelaten, of dat we de gift als inkomen of vermogen moeten rekenen. U houdt zelf bij welke giften u heeft gekregen. Via Ontvangst giften in een kalenderjaar vindt u een overzicht die u als hulpmiddel kunt gebruiken om giften bij te houden
Wanneer er aan u een uitkering wordt toegekend dan wordt ook het vermogen vastgesteld. Dit vanaf de datum dat de uitkering aan u is toegekend. Het vermogen kan later veranderen. Denk aan de situatie dat u een (andere) auto koopt, een erfenis gaat ontvangen etc. Uw vermogen wordt dan opnieuw vastgesteld.
Vanaf 2026 kijken we anders naar het vermogen. We kijken niet meer naar het vermogen dat u had op het moment dat u de uitkering aanvroeg. Maar we kijken naar het vermogen dat u op dit moment hebt.
Wat is vermogen?
Vermogen is de waarde van al uw bezittingen (ook het vermogen van uw partner en/of kinderen onder de 18 jaar telt mee). Bijvoorbeeld:
- Spaargeld
- Erfenis
- De waarde van een auto, motor, scooter, boot of huis
- Beleggingen of crypto (digitaal geld dat u alleen op internet kunt gebruiken)
Heeft u schulden dan mag u deze van het vermogen aftrekken. U moet wel kunnen bewijzen dat u die schulden moet terugbetalen. Studieschulden mag u niet van het vermogen aftrekken.
Bij een uitkering mag u vermogen hebben. Maar aan dit vermogen zit een maximum bedrag. Dit wordt ook wel de vermogensgrens genoemd. Op de site van de Rijksoverheid kunt u zien wat uw vermogensgrens is. Veelgestelde vragen aan de Rijksoverheid over de bijstand.
Als u een uitkering krijgt, moet u daar iets voor terug doen. Bijvoorbeeld vrijwilligerswerk. Bent u ouder dan 18? En heeft u nog geen recht op AOW? Ga dan op zoek naar vrijwilligerswerk. U mag zelf een voorstel doen. Wij kunnen u ook helpen om vrijwilligerswerk te vinden.
Is er een reden waarom u bepaald werk niet kunt doen? Laat het ons dan weten. Weigert u om de tegenprestatie te doen? Dan mogen wij uw uitkering verlagen. U mag wel bezwaar maken tegen onze beslissing over de tegenprestatie.
U krijgt 1 keer per jaar een jaaropgave. Hierin staat hoeveel bijstand u heeft gekregen in het afgelopen jaar. Dit heeft u nodig voor de belastingaangifte. Ook heeft u de jaaropgave nodig als u een toeslag, zoals de huurtoeslag, of studiefinanciering aanvraagt.
We sturen u de jaaropgave vanzelf toe. Meestal in de winter. Heeft u in april nog niets gekregen? Laat het ons dan weten.
Bent u de jaaropgave kwijt? We sturen geen nieuwe. Vraag bij de belastingdienst om een IB60 formulier. Hierop staan uw inkomsten.
Krijgt u een bijstandsuitkering? Dan moet u de Nederlandse taal voldoende begrijpen. Dit is belangrijk, omdat het dan makkelijker is om een baan te vinden.
U hoeft de Nederlandse taal niet vloeiend te spreken, schrijven en lezen. We verwachten dat u eenvoudige gesprekken in het Nederlands kunt voeren. Ook kunt u korte, eenvoudige teksten schrijven, lezen en begrijpen. Dit lijkt op het niveau van een leerling van de basisschool in groep 8. U bewijst dat u dit kan met een diploma.
Hoe krijgt u dit diploma? Dit gaat zo:
- U maakt de taaltoets.
- Wij bieden deze toets gratis aan.
- Als u deze toets goed maakt, krijgt u hier een diploma voor.
- Haalt u de toets niet? Dan verwachten we van u dat u heel hard probeert uw Nederlands te verbeteren en de toets nog een keer doet. Dan moet u de toets wel halen.
Doet u uw best niet? En wilt u uw Nederlands niet verbeteren? Dan kunnen we besluiten dat u minder uitkering krijgt. Dit gaat zo:
- De eerste 6 maanden krijgt u 20% minder
- De tweede 6 maanden krijgt u 40% minder
- Na 1 jaar kunnen we beslissen dat u helemaal geen uitkering meer krijgt.
Kijk hiervoor op de site van de Rijksoverheid. Zij leggen uit hoe u dit doet.
Als u een bijstandsuitkering heeft, moet u veranderingen op tijd doorgeven. Soms moet u een verandering zo snel mogelijk doorgeven. Bijvoorbeeld als:
- U verhuist.
- Iemand bij u komt wonen.
- Iemand bij u woonde, maar vertrekt.
- U of iemand in uw gezin inkomsten heeft, ook af en toe.
- U iets groots koopt of verkoopt, zoals een auto of caravan.
Voor meer informatie en het doorgeven van een wijziging kijk op de pagina Wijziging doorgeven bijstandsuitkering.
AVG
Lees de privacyverklaring voordat u uw persoonsgegevens invult.